https://db2010.pl Tygodnik DB2010 GAZETA AGLOMERACJI WAŁBRZYSKIEJ

Prawo w pigułce: ograniczone prawa rzeczowe – użytkowanie

Prawo w pigułce: ograniczone prawa rzeczowe – użytkowanie

Użytkowanie to ograniczone prawo rzeczowe, które umożliwia używanie rzeczy oraz pobieranie z niej pożytków, w tym przede wszystkim pożytków naturalnych. Pożytkami nazywamy korzyści wynikające z prawidłowego korzystania z rzeczy. Przykładem pożytków z gruntu mogą być np. uzyskane z niego płody rolne.

Ustanowienie użytkowania na określonym prawie (np. prawie własności gruntu) nie stanowi formy nabycia tego prawa, a jedynie umożliwia korzystanie z tego prawa w określony sposób. Użytkowanie może dotyczyć zarówno nieruchomości, jak i rzeczy ruchomych. Użytkowaniem mogą zostać objęte również inne prawa. Użytkowanie nie jest dzierżawą, chociaż uprawnienia wynikające z tych praw są podobne. Dzierżawa podlega jednak mniejszej ochronie prawnej niż użytkowanie. Nie należy również mylić użytkowania z użytkowaniem wieczystym, ani z umową użyczenia. Są to zupełnie od siebie odrębne i niezależne „instytucje” prawa cywilnego.

Strony umowy użytkowania, mogą w sposób dowolny ukształtować jego charakter, czyli sposób wykonywania tego prawa. W praktyce oznacza to, że użytkowanie może dotyczyć np. tylko części nieruchomości. Umową można także wyłączyć lub ograniczyć prawo do pobierania przez użytkownika oznaczonych pożytków z rzeczy, np. wyłączyć prawo do zbioru jabłek, a przyznać prawo do zbioru gruszek i śliwek.

Na użytkowniku spoczywa obowiązek ponoszenia ciężarów związanych z użytkowaniem, które powinny być pokrywane z uzyskanych przez niego pożytków rzeczy. Prawo użytkowania powinno być wykonywane zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki. Użytkownik powinien również dokonywać napraw i ponosić inne nakłady związane ze zwykłym korzystaniem z rzeczy. Właściciel nie ma obowiązku czynienia nakładów na rzecz obciążoną użytkowaniem. Jeżeli właściciel takie nakłady faktycznie poniósł, może od użytkownika żądać zwrotu ich wartości. O potrzebie przeprowadzenia innych, niż zwykłe, napraw i nakładów użytkownik powinien niezwłocznie zawiadomić właściciela i umożliwić mu wykonanie odpowiednich prac. Jeżeli użytkownik poczynił nakłady, do których nie był obowiązany to może żądać ma prawo żądania ich zwrotu.

Użytkowanie jest niezbywalne, czyli nie może stanowić przedmiotu darowizny czy sprzedaży. Użytkownik, nie musi prawa użytkowania wykonywać osobiście. Może oddać użytkowaną rzecz w najem, dzierżawę czy użyczenie (użyczenie jest prawem nieodpłatnym). Użytkowanie ustanawia się w drodze umowy zawieranej przez właściciela i użytkownika. Do ustanowienia użytkowania stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu własności. Oznacza to, że w przypadku ustanowienia użytkowania nieruchomości konieczne jest zawarcie umowy w formie aktu notarialnego.

Użytkowanie może być ustanowione nieodpłatnie lub odpłatnie. Użytkowanie wygasa wskutek niewykonywania przysługującego prawa przez lat dziesięć. W przypadku, gdy zostało ustanowione na rzecz osoby fizycznej wygasa najpóźniej z jej śmiercią.

Marcin Czwakiel

Kancelaria Adwokatów Czwakiel i Wspólnicy

REKLAMA