29 stycznia 2026 r. Związek Sybiraków w Wałbrzychu wraz Zespołem Szkolno-Przedszkolnym nr 7 w Wałbrzychu zorganizował uroczystości sybirackie z okazji 86. rocznicy pierwszej masowej deportacji na Syberię. W wałbrzyskich obchodach wziął udział Minister – Szef Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lech Parell.
– Przeważnie te uroczystości obchodzimy 10 lutego, ale ze względu na ferie zimowe postanowiliśmy zorganizować je wcześniej – wyjaśnia Wacław Kwieciński, Prezes Zarządu Koła Związku Sybiraków w Wałbrzychu. – W nocy z 9 na 10 lutego 220 tysiącom naszych rodaków odebrano wolność. Łącznie w 4 masowych deportacjach wywieziono 1 mln 250 tys. polskich obywateli zamieszkujących Kresy Wschodnie II Rzeczypospolitej i część ludności napływowej. Do swoich rodzin nigdy nie powróciło ponad 400 tys. Polaków. Ich ofiary znajdziemy na Syberii, w Kazachstanie, Uzbekistanie, Iranie, Iraku, Indiach, Afryce, Australii, Meksyku oraz na ziemi włoskiej. Tam ginęli polscy żołnierze – Sybiracy idących z generałem Andersem w liczbie ponad 4 tys. oraz w drugiej grupie polskich żołnierzy – Sybiraków walczących pod dowództwem generała Berlinga. To właśnie dla uczczenia tych ofiar z inicjatywy wałbrzyskich Sybiraków powstał pomnik „Ofiarom syberyjskiej golgoty”, przy którym odbywały się tegoroczne uroczystości. Poprzedziła je msza święta w intencji Sybiraków, z piękną homilią kapelana wałbrzyskich Sybiraków ks. proboszcza i wicedziekana Władysława Terpiłowskiego – relacjonuje Prezes Koła Związku Sybiraków w Wałbrzychu, który przywitał przy pomniku najważniejszych gości, w tym delegację z Warszawy na czele z Ministrem – Szefem Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Lechem Parellm. Powitani zostali również: Poseł na Sejm RP Sylwia Bielawska, Starosta Powiatu Wałbrzyskiego Leonard Górski, Zastępca Prezydenta Wałbrzycha Anna Elżbieciak – Stec, Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków w Warszawie Kordian Borejko oraz Sybiracy i licznie przybyłe poczty sztandarowe szkół na czele pocztami sztandarowymi miasta Wałbrzych i Sybiraków. Po przedstawieniu przez prezesa koła historii wałbrzyskiego pomnika, uczniowie klasy o profilu wojskowym z IV Liceum Ogólnokształcące z Oddziałami Integracyjnymi i Sportowymi w Wałbrzychu odczytali „Apel Pamięci Sybiru”, po czym wszystkie delegacje złożyły wieńce, wiązanki kwiatów i znicze przy Pomniku Ofiar Syberyjskiej Golgoty.
Następnie wszyscy zostali zaproszeni do Szkoły Podstawowej nr 37 w Wałbrzychu, gdzie odbył się kolejne uroczystości. Po odegraniu hymnu państwowego, zebranych powitała dyrektor szkoły Ewa Gratzke, która przedstawiła także tragiczne losy Sybiraków.
– Minister Lech Parell przywołał tragiczne losy zesłanego na Syberię – obecnego na sali – Kordiana Borejko, który miał w momencie zesłania zaledwie 7 miesięcy. A Kordian Borejko podkreślił jak ważne jest kultywowanie pamięci o tragicznych losach Polaków. Starosta Powiatu Wałbrzyskiego Leonard Górski przypomniał motto Sybiraków, czyli słowa Adama Mickiewicza: „Jeśli zapomnę o nich, Ty, Boże na niebie, zapomnij o mnie” i podziękował Sybirakom za ich pracę społeczną w edukacji młodzieży w szkołach powiatowych. Również Anna Elżbieciak – Stec – Wiceprezydent Wałbrzycha wyraziła słowa uznania dla wałbrzyskiego koła Sybiraków za pielęgnowanie pamięci Sybiru, za udział we wszystkich uroczystościach miejskich i za organizowanie co roku Marszu Pamięci Sybiru – relacjonuje Wacław Kwieciński, który w imieniu wałbrzyskiego koła podziękował wszystkim za okazywane wsparcie i odczytał list ze słowami uznania dla Szkoły Podstawowej nr 37 skierowany do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z prośbą o odznaczenie Sztandaru Szkoły Medalem Pro Patria.
Po wystąpieniach rozpoczęła się ceremonia medalowa. Medalem Pro Patria, przez Ministra Lecha Parella – z asystą płk Adama Kunickiego – zostali odznaczeni:
Magdalena Okniańska – społeczniczka ze Świdnicy, od wielu lat zaangażowana w działalność społeczną;
Roman Asynger – prezes Koła Związku Sybiraków w Strzegomiu;
Szkoła Podstawowa nr 37 w Wałbrzychu – za 33 letnią aktywność społeczną i ścisłą współpracę z Kołem Sybiraków w Wałbrzychu.
Złotą Odznaką za Zasługi dla Związku Sybiraków, którą wręczył Prezes Zarządu Głównego ZS Kordian Borejko wraz z Wiceprezesem Adamem Mitelsztetem wyróżniono Renatę Nowicką – Dyrektorkę Biblioteka pod Atlantami w Wałbrzychu,, a Odznakę Honorową Sybiraka otrzymali:
– Anna Elżbieciak – Stec – Zastępca Prezydenta Wałbrzycha,
– Tomasz Dziurla ze Strzegomia,
– Wiesław Witkowski – Prezes Wałbrzyskich Zakładów Koksowniczych Victoria.
Po wyprowadzeniu sztandarów uczniowie szkoły przedstawili program artystyczny zatytułowany „Bez tej miłości można żyć?”, który głęboko poruszył serca zebranych. Dyrektor placówki wspólnie z prezesem wałbrzyskiego koła Sybiraków podziękowali dzieciom za występ artystyczny oraz zgromadzonym i zaprosili na słodki poczęstunek.
(WK)