W 40. rocznicę tragedii w Kopalni Węgla Kamiennego Wałbrzych, przy tablicy pamiątkowej na cmentarzu przy ul. Moniuszki w Wałbrzychu odbyły się oficjalne uroczystości. Rodziny 18 zmarłych górników, ich koledzy, przedstawiciele górniczych stowarzyszeń, samorządowcy oraz mieszkańcy miasta i powiatu zapalili znicze i złożyli wiązanki kwiatów.
Przypomnijmy: 22 grudnia 1985 roku o godz. 15.10 dyspozytor Kopalni Węgla Kamiennego Wałbrzych zauważył na tablicy informacyjnej niepokojące sygnały z poziomu 671 metrów – uszkodzenie czujnika zawartości metanu oraz czujnika ciągłości pracy wentylatora lutniowego w przekopie III-Zachód na oddziale wydobywczym G-3. Chwilę później otrzymał telefon z dołu – sztygar zmianowy poinformował o wybuchu metanu. W rejonie eksplozji przebywało 28 górników. Osiemnastu z nich zginęło. W pierwszym etapie akcji ratowniczej odnaleziono ciała 17 ofiar. Poszukiwania ostatniego górnika trwały kilkanaście godzin. Jak ustalono, próbował wydostać się z zagrożonego rejonu, jednak zabłądził w jednym z korytarzy i – pozbawiony aparatu ucieczkowego – udusił się pyłem węglowym. Eksplozja wywołała potężną falę uderzeniową – temperatura sięgnęła około 2600 stopni celsjusza, a ciśnienie wzrosło do blisko 10 atmosfer. Wybuch zużył tlen znajdujący się w wyrobisku, znacząco zwiększając stężenie tlenku węgla. Pozostali górnicy przeżyli dzięki specyfice wyrobiska – dwa jego załamania oraz tamy przeciwwybuchowe uchroniły ich przed eksplozją pyłu węglowego. Katastrofa wstrząsnęła całym krajem. Do Wałbrzycha przybyli m.in. wicepremier Zbigniew Szałajda oraz minister górnictwa i energetyki generał Czesław Piotrowski. Z całej Polski i zza granicy napływały kondolencje, a Sejm RP uczcił pamięć ofiar minutą ciszy. W wyniku tragedii zginęli:
Władysław Bancewicz (18 lat), Jan Bielicki (38), Józef Czertarski (26), Zygmunt Garnkowski (28), Bogusław Haręża (21), Janusz Juda (40), Andrzej Kratiuk (28), Henryk Mazurkiewicz (42), Artur Mićko (19), Zdzisław Siergiej (26), Ryszard Sądzyński (23), Paweł Słomski (23), Zygmunt Słowikowski (39), Roman Staśkiewicz (18), Mirosław Sznajder (27), Ryszard Szreiter (34), Jacek Wiśniewski (21) oraz Tadeusz Wowk (24).
Przyczyny katastrofy badały dwie komisje: rządowa oraz Wyższego Urzędu Górniczego. Eksperci ustalili, że do zapłonu metanu doszło na skutek iskry z pantografu elektrowozu, a samo wyrobisko – wskutek rażących zaniedbań kierownictwa kopalni – nie było właściwie wentylowane. Odpowiedzialni za te zaniedbania ponieśli jedynie kary dyscyplinarne i służbowe.
Pamięć o ofiarach tej tragedii jest wciąż żywa. W 2010 roku, z inicjatywy Stowarzyszenia Górnicza Pamięć, na cmentarzu komunalnym przy ul. Moniuszki w Wałbrzychu została odsłonięta tablica pamiątkowa, przy której co rok odbywają się rocznicowe uroczystości, a mieszkańcy na co dzień składają kwiaty i zapalają znicze. W ramach obchodów 40. rocznicy katastrofy 22 grudnia 2025 r. o godz. 7.00 w Kolegiacie pw. Najświętszej Maryi Panny Bolesnej i Świętych Aniołów Stróżów zostało odprawione nabożeństwo żałobne w intencji ofiar, a o godz. 15.10 przy tablicy pamiątkowej na cmentarzu przy ul. Moniuszki zostały zapalone znicze.
(RED)